Salus per vini

 Jesień sprzyja chorobom, nadszedł więc niechybnie czas opowiedzieć o winach, które naszym przodkom pozwalały godnie znieść stan choroby. Do niedawna jeszcze medycyna uznawała wino wprost za jedno z lekarstw. Tradycja zastosowania wina w medycynie jest bardzo długa, tutaj przyjrzymy się zastosowaniu tego wspaniałego leku na ziemiach polskich w XIX wieku i nieco później.

Stwierdzeniem powszechnie znanego faktu jest to, że szczególną estymą cieszyły się w tym zastosowaniu wina węgierskie. Niekiedy powaga ich była potwierdzana przez zagraniczne autorytety.

Po pierwsze, odnotujmy więc fakt, że wina węgierskie cieszyły się sławą zdrowotną nie tylko wśród Polaków, ale także wśród innych nacji Europy środka. Po drugie, powyższy anons daje też interesujące informacje o tym, że był to środek wzmacniający dla chorych i dzieci. Kiedyś oświecona medycyna zalecała dobre wino nawet dzieciom. Dziś ta sama medycyna zdecydowanie zabrania. Może kiedyś Fortuna znów odmieni swe wyroki w tej kwestii… W każdym razie zalecenie, aby używać codziennie jako napoju wzmacniającego i deserowego wydaje się bardzo kuszące.

Stare wino węgierskie (!) polecane było jako środek odżywczy i pobudzający dla rekonwalescentów. Oto przykład jednego ze sprawozdań lekarskich z Gazety Lekarskiej z 1869 roku. Relacja rozpoczyna się od fragmentu sprawozdania o stanie chorego – darujemy tu P.T. Czytelnikowi różne niekiedy drastyczne szczegóły. Zwróćmy za to uwagę na wspaniałe skutki, jakie wywołało to stare wino węgierskie:

W dalszej części sprawozdania można było znaleźć piękną radę lekarza: „w dyecie odżywczej nie ustawać, używać szczególnie starego wina węgierskiego, mleka, jaj i tęgiego rosołu”. Dlaczego dziś nikt nie ordynuje już takich diet?!

A teraz anons, który dużo mówi o tym, jaką rolę wino spełniało w ofercie ówczesnych aptek (notabene – apteka w tym miejscu działa do dziś, ale to już nie to samo – nowoczesność zrobiła swoje)

Jak sugeruje anons – polecenie osobiste najważniejsze. A wino pomagać miało dla wzmocnienia (to już znamy) oraz pokrzepienia nerwów (a nam się wydaje, że kiedyś ludzie nie byli nerwowi!).  Oczywiście dla rekonwalescentów (to wiemy), jak i dla niedokrewnych (nazwa tak obrazowa, że chyba nie ma czego tłumaczyć). A skąd wiadomo, że wino znakomicie wpływa na zdrowie – przed wiekiem wystarczyła potoczna opinia – dziś natomiast domagamy się badań klinicznych. Na szczęście wciąż dopuszczone są leki, których skuteczność potwierdzona jest długotrwałym zwyczajowym stosowaniem. Czyż nie tak ma się sprawa również z winem?

Pod koniec XIX wieku w leczeniu zaczęto stosować również inne wina, nie tylko węgierskie. Oto kilka interesujących przykładów (dalsze przykłady można znaleźć np. w notce o winie w Samborze – lecznicze wino „Hygea Perle”).

Na terenach zaboru pruskiego promowano w roli lekarstw wina niemieckie. Oto przykład z Torunia:

Jak widać nie od dziś ludzie wydadzą ostatni grosz na lekarstwa. Tym razem wino piołunowe, czyli nalew winny z piołunu – na żołądek, blednicę i nerwy. Czyżby każde wino dobre było na nerwy? Tak, to już wiedział nasz rodak, ojciec filozofii polskiej i prekursor epidemiologii oraz higieny  Sebastian Petrycy z Pilzna. O tym jednak innym razem.

Na koniec „przepyszne w smaku” wino St. Raphael sprowadzane do zaboru rosyjskiego (Rosja silnie ciążyła ku Francji). Metoda pasteryzacji wina wśród dzisiejszych koneserów budzić musi przerażenie, ale cóż – wino było przecież produktem najnowszej ówcześnie myśli higienicznej! Jak interesująco wyglądają z perspektywy lat owe cudowne nowości, którymi ludzkość tak uwielbia się zachwycać, aby po latach porzucać je z uczuciem wstydu… Wiadomo więc przy okazji dlaczego warto zadumać się nad szaleństwem nowoczesnego świata i ukoić potem skołatane nerwy przepysznym lekarstwem.

Post scriptum

Serdeczne pozdrowienia dla wszystkich znajomych lekarzy, szczególnie tych, którzy lubią węgierskie wina!

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s