Wino na święta

Sądząc po dawnych anonsach prasowych, najwięcej wina sprzedawało się wówczas w okresie przed świętami Bożego Narodzenia. W przedświątecznym nastroju zerknijmy na to jak rzecz wyglądała przed laty. Niech będzie to chwila, inspirująca do medytacji nad jakże tradycyjnym połączeniem wina i świąt.

Płomyczek_1934

Przygotowując święta kupujemy różne rzeczy – interesujący przegląd oferty dla pradziadków dają anonse zawarte w przedświątecznym numerze czasopisma Katolik z roku 1904.

Kowalski-Lipiny-Katolik-1904_nr_151

I dziś powyższy asortyment wydaje się dziwnie bliski. Nie kupujemy chyba tylko bodajże świeczek na choinkę (słusznie chronimy się przed pożarami) oraz świeczek na kolędę (ale świece Caritasu sprzedają się co roku chyba dobrze). Dość zauważyć, że wszystko wraz z winami można było kupić w drogeriach. Ach, to musiały być wspaniałe sklepy!

Interesujący asortyment towarów koniecznych na święta znaleźć można było również i w palarni kawy:

Katolik_1904_nr_151_A

Okres świąt Bożego Narodzenia, trwający do uroczystości Trzech Króli (6 stycznia) zwany dawniej był Godami. A oto  przedświąteczna reklama z 1904 r. odwołująca się do tego określenia, a jakże z bogatego w anonse winne czasopisma Katolik.

Kozok-Katolik_1904_nr-151

Mamy tu przegląd podstawowych tradycyjnych specjałów, które musiały się znaleźć na polskim stole przed wiekiem. Oczywiście wino było często jednym z nich. Tu mamy jakże tradycyjnie wina węgierskie, w wydaniu słodkim i… cierpkim. To ostatnie określenie jak widać z powyższych anonsów było wówczas często synonimem wina wytrawnego.

Przed świętami reklamowali się również sami producenci wina. Ciągle ten sam numer Katolika i reklama wina wprost w Koblencji:

wino_czerwone_Coblenz-Katolik_1904_nr_151

Można było nawet pożyczyć beczkę… nic tylko kupować i spożywać w licznym rodzinnym gronie. A przy okazji powyższy anons jest świadectwem, że czerwone wino znad Renu nie było przed 110 laty rzadkością.

Kolejna reklama z tego samego numeru czasopisma, kolejna firma przy ulicy Krakowskiej – tym razem asortyment alkoholi jest o wiele bogatszy i bardziej szczegółowy.

Eisner-Katolik_1904_nr_151

Jak widać w ofercie były najróżniejsze spirytualia – szczególny powiew grozy można chyba odczuć przy wspaniałej nazwie „żytniówka maszynowa”.

I jeszcze jedna reklama z tego samego numeru Katolika nie pozostawia wątpliwości odnośnie tego, że alkohol sprzedawał się na święta dobrze:

Katolik_1904_nr_151

Warto zwrócić uwagę na obostrzenia dotyczące sprzedaży alkoholu. Zapewne miały służyć temu, aby wypłata dotarła w nienaruszonym stanie do rąk zapobiegliwych małżonek. W każdym razie choć reklama odwoływała się do  dawnych szlacheckich wyobrażeń z alchemiczną retortą w tle, to większości z wymienionych alkoholi z pewnością nie powinna przysługiwać szlachetna nazwa trunku.

karp

Wróćmy jednak do świata win i przenieśmy się do polskiego Lwowa. Na święta A.D. 1909 wina polecał anons znanej nam już i zasłużonej lwowskiej winiarni Didolić & Prpić.

Gazeta_Lwowska_1909_289

Tym razem możemy podziwiać całkiem niezłą sieć dystrybucji win od chorwackich winiarzy.

Zerknijmy teraz na święta Bożego Narodzenia roku pańskiego 1919, gdy po raz pierwszy odbywały się one w wolnej Polsce. Mimo niezwykle trudnych powojennych czasów, polecano na święta wina (nb. w tym okresie w lwowskiej prasie trudno w ogóle znaleźć anonse związane z winem poza okresem świątecznym).

Gazeta Poranna 1919 nr 4990
I jeszcze jeden anons, niby firma nowa, ale wina zastanawiająco znane… Wina dalmatyńskie zdradzają współpracę z Didoliciem i Prpiciem (por. anons firmy Didolić & Prpić z 1909 r. powyżej).

Gazeta Poranna 1919 nr 4988

I ostatni dziś anons lwowski z 1919 r.

Gazeta Wieczorna 1919 nr 4995

Z pewnością wymieniony asortyment był najszerszy, choć trudno tylko na tej podstawie wnioskować, że inne firmy miały gorszą ofertę. Zapewne jednak jedna z najstarszych firm zajmujących się winem musiała trzymać odpowiedni poziom oferty. A że nie było to sprawą łatwą przypomnijmy, że lwowskie zapasy wina zostały w większości skonsumowane przez najeźdźców podczas rosyjskiej okupacji miasta w latach 1914-1915. W każdym razie, mimo wojny światowej, udało się już w 1919 r. wrócić do normalności. Na szczęście stare wina tokajskie przetrwały tamten kataklizm wojenny!

karp

A teraz anons z okresu międzywojennego (połowa lat 20.) – tym razem z Grudziądza.

Grudziądz-wina_świąteczne_Goniec_Nadwiślański_1926_nr_72Tym razem chyba najbardziej rozbudowana oferta, przytoczone tu wina z pewnością znajdą się na niejednym świątecznym współczesnym stole. Widać większą orientację na zachód Europy, ale klasyki polskiej kultury winiarskiej, czyli słodki węgrzyn oraz tokaj samorodny obowiązkowo musiały pojawić się w ofercie (choć pisownia nosi ślady germanizmów).

Na zakończenie zauważmy, że wina reklamowano bardzo często w prasie katolickiej, a wino w czasie świątecznym nie budziło chyba żadnych zastrzeżeń. Spójrzmy teraz na przedwojenny przykład z końca lat 30. Najpierw fragment strony tytułowej z okolicznościową świąteczną grafiką.

winieta-Mały_Dziennik_1938

A teraz reklama win świątecznych poznańskiej firmy sprzedającej wina:

wina_świąteczne_Mały_Dziennik_1938

Może i dziś warto odnowić tradycję kulturalnego łączenia wina ze świętami… Wódki i opilstwo niech nadal będą potępiane ze świątecznych ambon. Cóż trudno przecież o zdrowym sumieniu jednocześnie potępiać wino i powtarzać za Psalmistą: „bonum vinum laetificat cor hominis” (Ps 103, 15).

Anioły

Z okazji nadchodzących świąt Bożego Narodzenia wszystkim Czytelnikom życzę, aby doświadczyli miłości od Boga oraz od ludzi. Życzę również tego, by każdy z nas w mądrości swego serca harmonijnie zdołał połączyć własne świętowanie z tym, co najlepsze w tradycji. Życzę, aby tradycja stawała ważną częścią świadomego przeżywania swej tożsamości a nie tylko zakurzonym muzealnym zabytkiem dla zagubionego ponowoczesnego człowieka.

choinka-Toruński_elementarz

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s